Trong lĩnh vực điện toán di động, đã nổi lên hai nền tảng chi phối thị trường. Một là iOS của Apple, chạy trên iPad và iPhone. Hai là Android của Google, được phát triển trên nhiều hệ thống, kể cả máy tính bảng Xoom của Motorola Mobility. Đối với các nhà phát triển và người sử dụng, hai nền tảng này cung cấp những sự khác biệt cả về kỹ thuật cũng như chính sách cửa hàng ứng dụng.
Các nhà phát triển đang chia thành hai phe, iOS và Android, tùy theo những lợi ích của doanh nghiệp và nhà phát triển. Android được nhiều nhà sản xuất hỗ trợ, trong khi iOS được các nhà phát triển thạo nghề “kết” hơn. Mặc dù một số bộ phận chịu trách nhiệm mua thiết bị IT và các nhà phát triển thể hiện mong muốn đầu tư cho cả hai nền tảng, nhưng với sự khác biệt rõ rệt giữa chúng thì khó có thể chọn cả hai khi nói đến phát triển ứng dụng.
Android và iOS giành giật khách hàng, nhà phát triển theo sát tình thế
Theo đánh giá của chuyên gia phát triển dự án di động Robert Mac Hale tại Lingo-Bingo.com thì, chiến lược đa dạng hóa nhà cung cấp của Google đối với Android, ngược với quan điểm độc quyền của Apple với iOS, có thể dẫn đến thu hút được các doanh nghiệp, tương tự như cách Windows đã chiến thắng trên thị trường máy tính cá nhân. Ông này cho rằng trong vòng năm năm, Android sẽ mang về lợi nhuận nhiều hơn so với nền tảng iOS.
Để đạt được điều này, Google có thể cần phải hợp tác với Microsoft để đảm bảo khả năng tương tác giữa Android và Microsoft Exchange, ông nói. “Khi tôi thống kê những lý do khiến người dùng iPhone chuyển sang Android, vấn đề đồng bộ hoá Outlook được xếp đầu danh sách. Hãy thử tưởng tượng một người nào đó đã gắn bó với Outlook mà lại thiếu Exchange Server: lịch công tác và địa chỉ liên lạc của họ gắn liền đời sống riêng tư với các mối quan hệ kinh doanh”. Những mối liên kết này có thể bị mất do Android thiếu hỗ trợ các tính năng bảo mật của Exchange.
Ngoài ra, việc Apple dứt khoát không chấp nhận cho Flash Player của Adobe chạy trên nền tảng iOS lại đem đến lợi thế cho Android, Mac Hale nói. “Tôi biết có những người chuyển từ iPhone sang dùng Android chỉ vì Flash. Flash được hỗ trợ trên Android là một yếu tố mang tính quyết định việc mua thiết bị của nhiều người sử dụng. Nhiều nhà cung cấp nội dung phát video trực tuyến bằng Flash. Trong khi iPad không thể truy cập những nội dung được phát trực tiếp trên mạng bằng hình thức này”, ông nói.
Nhưng Aaron Hillegass, CEO của nhà thầu lập trình Nerd Big Ranch, lại cho là iOS có lợi thế: “Bộ phận IT doanh nghiệp không những đau đầu về vấn đề kỹ thuật mà còn bị quá tải bởi nhu cầu của những người sử dụng non kinh nghiệm. iOS có trải nghiệm người dùng tốt hơn, nghĩa là một ứng dụng iOS có thể được “tay mơ” dễ dàng sử dụng mà không cần qua huấn luyện, hoặc nếu có thì cũng rất nhanh”.
Hillegass cho rằng Flash là một “công nghệ yếu”, và sẽ được thay thế bằng một chuẩn mở như HTML5.
Lợi thế của Android đối với các nhà phát triển
Android cung cấp một trải nghiệm phát triển ứng dụng dễ dàng hơn, Mac Hale khẳng định. “Nếu tôi phát triển một ứng dụng iPhone, điều đó không khác so với phát triển một ứng dụng Windows bằng Visual C ++. Đó là một công việc buồn tẻ, mất thời gian và hết sức vất vả. Nếu tôi phát triển một ứng dụng Android hiện nay thì cũng giống như xây dựng một trang web với HTML, JavaScript, và SQL – những ngôn ngữ phát triển rất nhanh”.
Theo Mac Hale, Android định hướng theo Java, cung cấp một môi trường phát triển nhanh chóng, trong khi iOS thì không.
Lợi thế của iOS đối với các nhà phát triển
“Các nhà lập trình giỏi thích iOS”, Hillegass nói. “Hầu hết việc phát triển iOS được thực hiện bằng ngôn ngữ Objective-C, là một ngôn ngữ rất năng động và ít ràng buộc. Điều này có nghĩa là một lập trình viên giỏi có thể làm những điều tuyệt vời”. Bằng cam kết Objective-C thay vì Java hay Flash, Apple đang thu hút những lập trình viên ưu tú nhất, ông lập luận.
Hillegass cho biết thêm, “Bên cạnh sự linh hoạt của Objective-C, iOS có API hoàn thiện hơn, tài liệu tốt hơn, và các công cụ chuẩn hơn”. Hơn nữa, “iOS chạy mã gốc, trong khi Android chạy trên một máy ảo. Chính điều này tạo nên lợi thế cho iOS. Ngay cả các thiết bị Android với các CPU nhanh hơn vẫn cảm thấy chậm hơn so với các thiết bị iOS tương đương”.
Android còn bị phân mảnh với nhiều phiên bản hệ điều hành có trên thị trường. “Ai cũng có thể làm bất cứ điều gì họ muốn, dẫn đến sự hỗn độn”, Sujith Kumar, giám đốc công nghệ iPhone bộ phận kinh doanh phần mềm ảo hóa tại Quest Software và là nhà phát triển kỳ cựu, cho biết. Ngược lại, Apple triển khai chung một hệ điều hành cho các thiết bị khác nhau của họ.
Cửa hàng ứng dụng: Lợi – hại giữa “mở” và “chặt”
Nhiều cơ hội cho các nhà phát triển ứng dụng
Dice.com, chuyên trang việc làm cho các chuyên gia công nghệ, ghi nhận xu hướng tăng nhu cầu về các kỹ năng phát triển cho cả hai nền tảng iOS và Android. Số lượng các vị trí đề xuất cho iPhone tăng 166% trong năm nay, với 1.035 vị trí, trong khi với Android tăng tới 266%, lên đến 1.160 vị trí, giám đốc Alice Hill của Dice.com cho biết.
“Đã có một bước nhảy vọt so với năm trước, nhưng hiện đang khan hiếm các chuyên gia có kỹ năng”, Hill nói. Dice.com đang lưu giữ khoảng 1 triệu đơn đăng ký việc làm, nhưng chỉ có 1,6% ứng viên có kỹ năng iPhone và 1,2% đối với Android.
Cả hai nền tảng đều đã chiến thắng
Mặc dù có sự khác biệt rõ ràng trong các nền tảng Android và iOS cũng như chính sách của hai công ty, các nhà phát triển vẫn xem việc chọn một hoặc cả hai nền tảng để phát triển ứng dụng của họ là sự lựa chọn tiên quyết, vì chúng đem đến cho họ sự thành công nhất trên thị trường. Các doanh nghiệp cũng đã thấy nhân viên gắn kết với các thiết bị của hai thương hiệu này. Tất cả những thương hiệu còn lại, bao gồm cả Windows Phone và RIM BlackBerry chắc chắn sẽ ít được để ý hơn.
“Các nhà phát triển sẽ hỗ trợ hệ điều hành di động nào được nhiều người sử dụng nhất”, Mike Gualtieri, một nhà phân tích tại Forrester Research khẳng định. “Những sự khác biệt kỹ thuật không thành vấn đề. Sự chấp nhận mới là quan trọng”.
Cửa hàng ứng dụng là một phần trong chiến lược của Apple và Google đối với các nhà phát triển. Với Android Market, các nhà phát triển nộp lệ phí 25 USD một lần duy nhất để đăng ký, sau đó cứ việc tải ứng dụng của họ lên. Đối với App Store của Apple, các nhà phát triển đệ trình ứng dụng của mình theo hướng dẫn của Apple và chờ mong ứng dụng được chấp nhận.
Alex Ly, một nhà phát triển tại Trung tâm địa lý không gian thuộc quân đội Mỹ, đang làm việc với Android thay vì iOS. Ông cho biết, “Một trong những lý do chúng tôi chọn Android là vì việc phát triển ứng dụng cho cửa hàng trực tuyến của Google dễ dàng và linh hoạt hơn nhiều”. Các điều kiện nghiêm ngặt của các giấy phép SDK của Apple khiến lãnh đạo đơn vị e ngại: “bộ phận pháp lý của chúng tôi nhìn vào nó và không cho phép chúng tôi ký”.
Nhưng không phải tất cả các nhà phát triển đều xem việc kiểm soát nghiêm ngặt là một điều xấu. “Tất cả chúng ta đều sợ Steve Jobs, nhà độc tài kiểm soát một và chỉ một cửa hàng ứng dụng iOS. Nhưng tin tốt là chúng ta có một nhà độc tài”, Hillegass nói. Ngay cả Apple Mac Hale cũng phải đồng ý: “Tôi nghĩ rằng giá trị của mô hình kinh doanh của Apple là sự an toàn của khách hàng”, và ông lưu ý rằng phương pháp của Apple giúp tránh được phần mềm độc hại.
Ngược lại, nền tảng Android được xây dựng theo hướng mở, Mac Hale nói. Các ứng dụng không có nguồn gốc từ Android Marketplace vẫn có thể chạy trên thiết bị của người dùng nếu họ nạp vào. Nhưng tính mở đó sẽ đem lại những rắc rối cho chính nó. Các kho ứng dụng Android Market khiến người dùng bối rối với những vấn đề như là có một vài ứng dụng tính giá theo đồng tiền euro, Jay Freeman, tác giả của công nghệ jailbreak iPhone và kho ứng dụng Cydia cho các máy đã jailbreak, phàn nàn. “Có rất nhiều rào cản đối với người thực sự mua hàng tại cửa hàng đó”, ông nói thêm. Một vấn đề nữa là các phần mềm độc hại giả mạo các ứng dụng hợp pháp trên Android Market không được kiểm soát.
Nhưng Freeman lưu ý rằng, người dùng Android còn có một lựa chọn khác nữa: cửa hàng ứng dụng Android của Amazon.com, gọi là Appstore Amazon cho Android. Đây là một cố gắng của nhà bán hàng trực tuyến Amazon nhằm phục vụ khách hàng Android. Mặc dù Freeman nói rằng Apple hiểu tâm lý người mua và tạo cho họ khả năng mua hàng dễ dàng hơn, nhưng việc thiếu một hệ sinh thái mở cho iOS ngăn cản sự đổi mới theo tốc độ tiến triển của thị trường.
